er.is - er.is

Læknamóttaka Heilsuverndar

Við viljum tilkynna ykkur um þann möguleika fyrir skjólstæðinga sem eru að leita sér almennrar læknishjálpar að Heilsuvernd hefur opnað læknamóttöku og síðdegisvakt.

Heilsuvernd er einkarekið fyrirtæki í heilbrigðisþjónustu og viðurkenndur heildstæður þjónustuaðili í heilsu og vinnuvernd og hefur starfað um 23 ár aðallega á fyrirtækjamarkaði og í þjónustu við fyrirtæki, ríki og sveitarfélög. Við höfum haft opna móttöku fyrir ósjúkratryggða og ferðamenn frá árinu 2008 við ágætan orðstír en höfum nú opnað fyrir almenning án tillits til búsetu.

Við getum veitt alla almenna læknisþjónustu en við höfum ekki samning við Sjúkratryggingar Íslands og er því engin greiðsluþáttaka ríkisins í sjúklingagjöldum til okkar.

Hægt að bóka tíma á vefnum beint í gegnum www.doktor.is undir flipanum læknisþjónusta eða á vef okkar www.hv.is þar er flipi almenn læknamóttaka og sömuleiðis tengill á tímabókanir á vefnum doktor.is samanber hér að framan.

Einnig er hægt að bóka tíma í síma 510-6500 milli 09-15:30 og í 510-6535 frá 15:30-18:00

Móttakan er opin alla virka daga milli 09-12 og 14-18

Komugjald fyrir fullorðna er 2200 kr á dagvinnutíma og 2500 kr á vaktatíma, börn greiða 1000 kr á dagvinnutíma og 2500 á vaktatíma.

Ég eignaðist dreng í október 2007 (hann er nú orðinn tveggja ára og á von á systkini núna í desember!) Fyrstu dagarnir gengu brösuglega í brjóstagjöfinni, þó reyndu ljósmæður og hjúkrunarfræðingar að hjálpa þegar ég óskaði þess, á spítalanum. Brjóstaráðgjöf var á staðnum og allir að vilja gerðir. Hins vegar tók ég eftir mikilli andstöðu við öll hjálpartæki við brjóstagjöf, þetta ætti bara að koma "náttúrulega" þrátt fyrir "byrjunarerfiðleika." Barnið þurfti að fá næringu umfram þetta litla sem það fékk frá mér svo við vorum í 3 daga á spítalanum. Aðalvandamálið var að barnið náði ekki tökum á geirvörtunum, þær voru ekki nógu útstæðar. Flestar konur verða mjög viðkvæmar fljótlega eftir fæðinguna og geta grátið yfir ansi litlu. Ekki hjálpa þá til erfiðleikar við að næra nýfætt barnið sitt! Oft tekur móðirin það algjörlega til sín og finnst hún ekki standa sig, þannig eru bara tilfinningarnar svona fljótt eftir fæðingu, þó skynsemin sýni annað seinna. Tek það fram að þetta er eflaust algengast hjá mæðrum með sitt fyrsta barn. Loksins kom til mín yndisleg ljósmóðir, eldri kona, sem hvatti mig til að senda manninn minn út í apótek eftir svokölluðum mexíkanahatt. Þeir eru í tveimur stærðum og mynda hálfhring, svo barnið finnur samt lykt af brjóstinu. En þetta kom öllu af stað og barnið byrjaði loks að drekka af áfergju! Móðirin tók gleði sína á ný og brosti í gegnum tárin! Líka er hægt að fá svokallaða geirvörtumótara, en þetta eru lítil plastbox með gati sem má leggja yfir geirvörtuna inn í brjóstahaldarann og það mótar geirvörtuna, þ.e. gerir hana útstæðari! Ef ég lendi í vandræðum með næstu brjóstagjöf ætla ég fyrst að prufa þetta og sjá hvort það sé nóg að "móta" geirvörtuna fyrir barnið mitt! Ef ekki hika ekki ekki við að nota hattinn! Það sem verður að koma hér fram er, að það er hægt að venja börn af ansi mörgu! Mér tókst auðveldlega að venja barnið af þessum höttum strax á þriðju viku! Stærsta ástæðan var örugglega sú, að þar sem barnið var byrjað að drekka vel, mótaðist geirvartan í kjölfarið og hattarnir voru óþarfir fljótlega! En það þurfti þó vissa ákveðni. Mikilvægt er líka að muna að ýta barninu þétt upp að brjóstinu og vera dálítið ákveðin! Með þessu er ég alls ekki að segja að grípa eigi í þetta ráð strax án þess að leggja neitt á sig fyrst, margar konur ná laginu á brjóstagjöfinni sjálfar og þurfa enga hjálp en það þarf auðvitað þolinmæði.

Það sem ég vil helst deila með nýbökuðum, óöruggum mæðrum er þetta:

1. Sálarlíf og andleg vellíðan móður er númer EITT, TVÖ og ÞRJÚ eftir fæðinguna! Hún mjólkar mun betur ef henni líður vel! Ánægð móðir, ánægt barn!

2. Mexíkanahattar og geirvörtumótarar eiga ekki að vera eitthvað TABÚ! Þeir geta bjargað öllu í byrjun brjóstagjafar, EF allt annað þrýtur!
3. Brjóstagjöf á ALLS ekki að þurfa að vera kvöl og pína, heldur yndisleg að öllu leyti!

Kveðja, Auður.

Betra nám

Betra nám sérhæfir sig í námsaðstoð fyrir lesblinda krakka sem og alla aðra. Í boði eru Davis námskeið, hraðlestur og minnistækni fyrir krakka svo eitthvað sé nefnt.

Í boði eru bæði einstaklings- og hópnámskeið. Allar nánari upplýsingar á betranam.is

Betra nám
Kjarna, Þverholti 2,
270 Mosfellsbæ
S. 566-6664
betranam@betranam.is

Betra nám

Betra nám sérhæfir sig í námsaðstoð fyrir lesblinda krakka sem og alla aðra. Í boði eru Davis námskeið, hraðlestur og minnistækni fyrir krakka svo eitthvað sé nefnt.

Betra nám
Kjarna, Þverholti 2
Mosfellsbæ
s. 566-6664

Betra nám

Betra nám sérhæfir sig í námsaðstoð fyrir lesblinda krakka sem og alla aðra. Í boði eru Davis námskeið, hraðlestur og minnistækni fyrir krakka svo eitthvað sé nefnt.

Betra nám,
Kjarna Þverholti 2,
Mosfellsbæ

S. 566-6664
betranam@betranam.is

-íslensk sálfræðistofa í dk-

Sigríður Guðmundsdóttir, sálfræðingur, hefur nú opnað sálfræðistofu í Danmörku. Stofan ber heitið Psykologisk Studio og er staðsett
í hjarta Nyborgar á Fjóni. Þar gefst Íslendingum sem búsettir eru í DK kostur á að ræða við sálfræðing á sínu eigin móðurmáli.
Psykologisk Studio býður upp á almenna samtalsmeðferð í anda hugrænnar atferlismeðferðar og það nýjast á markaðnum:
Lífsþjálfun (Life coaching).

Allar nánari upplýsingar má finna á vefsíðunni: www.psykolog.babyverden.dk og í síma 0045 50 17 87 10.

Psykologisk Studio býður alla Íslendinga hjartanlega velkomna!

Úr frétt 30.mars 2008

Starfsleyfi

Fæðing

Velkomin á síðuna Fæðing.

Hér munu birtast ýmsar greinar um fæðinguna og fæðingarundirbúning.
Þessi síða er í vinnslu.

Upplýsingasíða um getnað

Okkur sem eigum börn finnst kannski sjálfsagt að hafa getið og eignast börn á eðlilegan hátt. En ekki eru allir svo lánsamir og börnin koma ekki eftir pöntun. Margir foreldrar þurfa að ganga í gegnum erfitt ferli til að reyna að geta barn. Hjá sumum tekur það mjög langan tíma, aðrir þurfa að leita annarra leiða og gangast undir tæknifrjóvgun svo dæmi sé tekið.

Hér verður að finna greinar um getnað, gervifrjóvgun, tæknifrjóvgun og þær leiðir sem í boði eru fyrir fólk sem ekki tekst að geta barn án ytri aðstoðar. Hugmyndin er einnig að birta reynslusögur þeirra sem hafa gengist undir tæknifrjóvganir eða vilja miðla reynslu sinni við getnað til annarra í sömu sporum.

Þeir sem vilja leggja til málanna eru hvattir til að senda okkur línu.

Gangi ykkur vel!
Barnaland.is

Tæknifrjóvganir

Ekki geta öll hjón og sambúðarfólk eignast börn. Á síðustu árum og áratugum hafa hins vegar verið þróaðar aðferðir innan læknisfræðinnar sem miða að því að aðstoða fólk í þeirri stöðu. Bæði hafa verið þróaðar aðferðir til að lagfæra eggjastokka og eggjaleiðara sem hafa orðið fyrir hnjaski, en mikilvægustu framfarirnar eru þó trúlega það sem kallað hefur verið tæknifrjóvgun. Þá er tekið egg úr konunni og frjóvgað með sæði karlsins og egginu komið fyrir í legi konunnar að því loknu. Á þessu eru ýmsar útfærslur sem ekki verður farið út í hér. Aðgerðir af þessu tagi hafa verið framkvæmdar á Íslandi um nokkurra ára skeið. Árið 1997 voru þær alls 363 talsins. Í 218 tilvikum tókst að frjóvga egg og koma fyrir. Alls var um þungun að ræða í 108 tilvikum. Í 18 tilvikum var um að ræða fóstulát, andvana fæðingu eða framkvæma varð fóstureyðingu af einhverjum ástæðum. Það þýðir, að í 90 tilvikum fæddust lifandi börn, alls 126 talsins. Tíðni fjölburafæðinga er meiri þegar um er að ræða tæknifrjóvganir en annars, því oft eru sett upp fleiri frjóvguð egg en eitt hverju sinni.

Vinnan 4. tbl. 1999

Ert þú ófrísk?

Margar konur finna strax að þær séu orðnar þungaðar. Þessi sérstaka tilfinning stafar líklegast af því að um leið og fóstrið hefur hreiðrað um sig fara kvenhormón að streyma út í blóðið. Fyrst streymir mikið magn af prógesteróni (sem gerist aðeins ef konan er þunguð) en síðan fylgir hormón frá fylgjunni sem nefnist hCG. Þetta flæði hormóna hefst um það bil 7 dögum eftir að frjógvun á sér stað.

Eftirfarandi einkenni gefa vísbendingar um að kona sé þunguð:

Tíðateppa
Flestar konur missa úr blæðingar 2 vikum eftir frjóvgun. Þó svo að þungun sé helsta ástæða tíðateppu er hún ekki sú eina svo varast ber að taka því svo að tíðateppan sé óyggjandi sönnun þess að frjóvgun hafi átt sér stað. Aðrir þættir geta valdið tíðateppu, svo sem tímamismunur við flug, veikindi, uppskurður, streita og fleira. Blæðingar hætta heldur ekki alltaf við þungun. Dæmi eru um að konur geti haft smáblæðingar allan meðgöngutímann.

Tíð þvaglát
Þörfin fyrir þvaglát eykst samfara streymi hormóna út í blóðið. Þörfin getur orðið langt umfram það sem venjulegt er þótt lítið þvag komi í hvert sinn. Þessi aukna þörf stafar af þrýstingi á blöðruna sem verður mjög viðkvæm.

Einkennilegt bragð og langanir
Um leið og hormónamagnið eykst í líkamanum getur bragðið í munni konunnar breyst og oft finnst málmkeimur. Bragðið af ýmsum mat getur breyst mikið, sumt sem hinni verðandi móður þótti gott áður verður nú jafnvel viðurstyggilegt. Eitt dæmi um það er kaffi. Einnig getur konan orðið sjúk í ákveðnar fæðutegundir, jafnvel þær sem henni þótti ekki góðar áður. Vísindamenn hafa ekki enn getað útskýrt hvers vegna löngun vaknar í sérstaka fæðu hjá ófrískum konum (nefnt "cravings" á ensku) en slík löngun er talin vera svar líkamans við skorti á ýmsum efnum, eins og t.d. málmsöltum. Nauðsynlegt er að gæta þess hvað maður leggur sér til munns á meðgöngunni og varast fæðu sem er rík af hitaeiningum en með lítið næringargildi. Nýleg rannsókn sem gerð var í Bretlandi á löngun ófrískra kvenna í sérstakar fæðutegundir sýndi að þarlendar konur lögðu sér ýmislegt til munns sem öðru fólki dytti aldrei í hug. T.d. voru nokkrar konur sem sögðust hafa borðað skósóla... Verði þeim að góðu!

Þreyta
Aukið magn prógesteróns í blóði veldur þreytu því það hefur sljóvgandi áhrif. Efnaskiptin aukast snemma á meðgöngutímanum til að mæta þörfum fóstursins sem er að vaxa. Álagið á líffæri móðurinnar eykst einnig en það veldur þreytu. Mikilvægt er að hin verðandi móðir hvílist vel daglega og að hún taki sér smá blund yfir daginn.

Lyktarskyn
Lyktarskyn ófrískra kvenna verður oft næmara en áður og konum getur þótt lykt sem þeim þótti áður góð ógeðsleg. Lykt af mat sem verið er að sjóða veldur stundum ógleði. Ilmvötn geta einnig haft slík áhrif en efnasamsetning húðarinnar breytist hjá ófrískum konum.

Morgunógleði
Þó svo að flökurleiki sé algengastur á morgnana getur hann gert vart við sig á hvaða tíma dagsins sem er, sérstaklega ef konan borðar lítið og blóðsykurinn lækkar. Hægt er að lesa meira um morgunógleði hér á vefnum undir síðunni Meðgangan.

Breytingar á brjóstum
Eitt augljósasta merkið um þungun eru breytingar á brjóstum konunnar en þær eiga sér stað strax í upphafi meðgöngunnar. Brjóstin verða aum og geta orðið hnútótt. Svæðið kringum geirvörturnar dökknar og bláæðar tútna út undir húðinni og verða sýnilegri.

Hvað á að gera?
Ef þig grunar að þú sért ófrísk skaltu hafa samband við lækni. Þau þungunarpróf sem læknirinn framkvæmir eru mun áreiðanlegri en þau sem hægt er að framkvæma heima þó svo að "heimaprófin" séu ágæt fyrir konuna sjálfa til að staðfesta grun sinn áður en lengra er haldið. Ýmsar tegundir þungunarprófa eru til og fást í næsta apóteki. Heimaprófin eru misdýr og misáreiðanleg en öll geta þau gefið konunni vísbendingar um hvort um þungun sé að ræða. Þungunarpróf sem keypt eru í apótekum eru einföld og þægileg í notkun og svar fæst innan nokkurra mínútna.

Stuðst var við bókina Að eignast barn - Getnaður, meðganga og fæðing eftir Dr. Miriam Stoppard við skrif þessarar greinar. Höf. Sigríður Guðmundsdóttir

Góð ráð áður en kona verður ófrísk

Að eignast barn er stór atburður. Nauðsynlegt er að skipuleggja barneignir eins og aðra mikilvæga atburði í lífi okkar. Ef þú ert ákveðin í að eignast barn getur þú lagt þitt af mörkum til að auka líkur á því að allt gangi vel og barnið verði heilbrigt.

Góð heilsa móður áður en getnaður á sér stað getur dregið úr streitu á meðgöngunni og í fæðingunni. Góð heilsa getur einnig minnkað líkurnar á því að þú eða ófætt barn þitt komist í snertingu við skaðlega hluti.

Margar konur vita ekki að þær séu ófrískar þar til nokkrum vikum eftir getnað. Þessar fyrstu vikur skipta sköpum fyrir þroska fóstursins vegna þess að á þeim tíma myndast líffæri barnsins. Ákveðin efni eins og sígarettur, áfengi og eiturlyf geta hindrað eðlilegan þroska fóstursins.

Ef þú hefur í hyggju að eignast barn ættirðu að hafa samband við lækni fyrst. Læknirinn spyr um heilsu þína og fjölskyldunnar, fyrri meðgöngur, mataræði, getnaðarvarnir og lífsstíl.

ÞAÐ SEM ÞÚ GETUR GERT ÁÐUR EN ÞÚ VERÐUR ÓFRÍSK:

Hættu að reykja - ef þú reykir. Reykingar geta leitt til þess að eitthvað fer úrskeiðis í þroska barnsins og ekki aðeins beinar reykingar heldur óbeinar reykingar einnig. Allar verðandi mæður ættu að forðast sígarettureyk eins og hægt er.
Hættu að taka óþarfa lyf eða vímuefni. Áframhaldandi notkun þeirra getur valdið fæðingargöllum, heilaskaða og/eða fíkn (addiction) hjá barninu.
Ef þú ert sykursjúk, með of háan blóðþrýsting eða aðra kvilla skaltu ráðfæra þig við lækninn þinn um áframhaldandi meðferð á meðgöngutímanum.
Passaðu upp á aukakílóin. Ef konur eru mikið yfir kjörþyngd geta þær fengið of háan blóðþrýsting og sykursýki á meðgöngunni. Ef konur eru mikið undir kjörþyngd eiga þær á hættu að eignast of létt barn eða jafnvel fyrirbura. Farðu aldrei í megrun á meðgöngutímanum!
Kannaðu ónæmi þitt fyrir Rubella - rauðum hundum. Konur sem hafa ekki fengið rauða hunda á unga aldri eru í áhættuhópi því ef þær fá rauða hunda á meðgöngunni getur það valdið alvarlegum fæðingargöllum. Ef þú þarft að fá bólusetningu verður þú að bíða í a.m.k. 3 mánuði þar til óhætt er að verða ófrísk.
Taktu fólínsýru. Komið hefur í ljós að fólínsýra getur komið í veg fyrir marga fæðingargalla, t.d. klofinn hrygg (Spina Bifida). Brauð, morgunkorn og kornmatur eru rík af fólínsýru en einnig er hægt að kaupa fólínsýrutöflur í apótekinu.
Stundaðu líkamsrækt og borðaðu næringarríka fæðu sem samanstendur af grænmeti, ávöxtum, mjólk og belgávöxtum.
Meðgangan getur verið mjög kröfuhörð. Gott er að ræða við fjölskylduna um væntanlegar barneignir. Mikilvægt er að fjölskyldan sé reiðubúin að veita þér og barninu þínu stuðning.
Barneignir hafa ákveðinn kostnað í för með sér. Gera þarf ráð fyrir því að hluti launanna fari í að hugsa um barnið í hverjum mánuði. Peningar sem áður voru ef til vill nýttir í bíóferðir og skemmtanir fara nú í bleiur, mat og nauðsynlegan búnað fyrir barnið.
Að verða foreldri er gífurlega mikilvægt hlutverk sem felur í sér ögrandi verkefni, umbun og val. Ef þú ert tilbúin til að breyta lífsstíl þínum til betri vegar núna með því að halda þér í formi, borða skynsamlega og forðast skaðlega hluti, leggur þú þitt af mörkum til að meðgangan verði yndislegur tími og barnið þitt heilbrigt.

Sigríður Guðmundsdóttir,
sálfræðingur

Hvað tekur langan tíma að verða ófrísk?

Það er ekki hægt að setja fram eina algilda reglu um það hversu langan tíma það tekur fyrir konu að verða ófrísk. Ýmsir þættir eins og aldur, heilsa og hvenær parið reynir að geta barn hafa áhrif á möguleika konunnar að verða ófrísk.

Almennt hefur frjó kona 25% líkur á að verða ófrísk í hverjum tíðahring. Á 1 árs tímabili eru líkurnar á að kona verði ófrísk 75-85%, þ.e. það eru 75-85% líkur á því að kona verði ófrísk sem hefur reynt að geta barn í heilt ár. Fyrir sum pör getur það þó tekið enn lengri tíma áður en það heppnast.

Hvað er hægt að gera til að flýta fyrir getnaði?

Þú getur aukið líkurnar á að verða ófrísk fyrr með því að finna út hvenær egglos á sér stað hjá þér. Þetta getur þú t.d. gert með því að mæla líkamshitann á morgnana eða telja út dagana miðað við tíðahringinn.

Einelti og nafnleynd á netinu

Barnaland.is fór í loftið árið 2000, þá eini vefur sinnar tegundar á Íslandi. Markmiðið var frá upphafi að vera upplýsingamiðill fyrir verðandi og nýbakaða foreldra og skapa vettvang til skoðanaskipta um foreldrahlutverkið. Þörfin fyrir upplýsingavef sem þennan var mikil ef marka má aðsóknina sem hefur aukist jafnt og þétt frá því að vefurinn opnaði. Auk þess að vera upplýsingavefur geta notendur tekið þátt í umræðum og skipta innlegg þúsundum á degi hverjum. Heimasíður barnanna njóta einnig mikilla vinsælda en á Barnalandi geta foreldrar búið til heimasíður fyrir börn sín á einfaldan hátt.

Í dag er Barnaland.is einn vinsælasti vefur landsins og hafa eigendur vefsins að mörgu leyti rutt brautina fyrir íslensk vefsvæði sem bjóða upp á umræðutorg og heimasíður þar sem hvorki eru til lög né skýrir rammar til að vinna eftir.

Stjórnendur Barnalands hafa sett notendum sínum skilmála sem þeim ber að fara eftir við þátttöku í umræðum. Fá, ef einhver, internetfyrirtæki á Íslandi hafa lagt sig jafn mikið fram um að setja notendum sínum samskiptareglur og Frontur, rekstraraðili Barnalands. Almenna notkunarskilmála má lesa neðst á vefsíðunni og einnig eru sérstakar siðareglur sem gilda um þátttöku í umræðum. Þá birtast notendum skilaboðin “Þú getur líka lent í Netinu” frá Umboðsmanni barna. Sú nýbreytni hefur verið þróuð að notendur taka sjálfir virkan þátt í því að vakta umræðuna og tilkynna til vefstjóra þær umræður sem þeim þykja óviðeigandi og samræmast ekki reglum Barnalands. Það er svo ákvörðun vefstjóra hverju sinni hvort umræða sem notendur hafa tilkynnt verður tekin út af vefnum og jafnvel hvort ástæða sé til að loka tímabundið á þann notanda sem hóf umræðuna. Önnur nýjung er 18+ læsingin. Þeir sem setja inn umræður sem ekki þykja hæfa lesendum yngri en 18 ára eru hvattir til að læsa þeim. Þessi valmöguleiki virkar þannig að aðeins áskrifendur að vefnum, sem að öllum líkindum eru orðnir 18 ára, geta lesið umræðuþráð sem búið er að læsa. Læsingunni er ætlað að minnka líkurnar á því að börn og unglingar undir 18 ára aldri komist inn á umræður sem eru ekki við þeirra hæfi. Þrátt fyrir allar öryggisráðstafanir og tilraunir stjórnenda spjallvefja til að koma í veg fyrir að umræðusvæði séu misnotuð, er sú hætta því miður alltaf fyrir hendi að einhverjir notendur koma af stað umræðum sem brjóta í bága við notkunarskilmála. Þar sannast máltækið að það er misjafn sauður í mörgu fé. Í nokkrum tilvikum hafa stjórnendur Barnalands aðstoðað yfirvöld við að finna út hvaða einstaklingar hafa stofnað umræður sem hafa þótt það alvarlegar að þær eru tilkynntar lögreglu.

Umfjöllun:
Um nokkurt skeið hefur Lára Stefánsdóttir, menntunarfræðingur, gert Barnaland að umtalsefni sínu, bæði á vefsvæði sínu, www.lara.is og í fjölmiðlum. Þar sem okkur, eigendum vefsins, finnst umfjöllun Láru bæði einhæf og villandi, viljum við hér með koma eftirfarandi á framfæri:

Barnaland er ekki vefur fyrir börn heldur vefur fyrir foreldra um foreldrahlutverkið. Á þessu er mikill munur og því eðlilegt að inni á Barnalandi sé að finna efni sem hentar fullorðnu fólki en ekki börnum.

Barnaland.is er ekki spjallvefur Morgunblaðsins eins og fram kemur á vefsíðu Láru. Vefurinn er rekinn af Fronti ehf. sem ber fulla ritstjórnar- og rekstrarábyrgð á vefnum. Hins vegar er ákveðið samstarf milli Barnalands.is og mbl.is.

Í tengslum við ráðstefnu SAFT, sem haldin var á dögunum í tilefni Alþjóðlega netöryggisdagsins, fjallaði Lára á neikvæðan hátt um Barnaland í fréttum á RÚV. Þar greindi hún frá því að tiltekinn notandi vefsins hafi verið beittur einelti, hótað af handrukkurum og annað í þeim dúr. Á heimasíðu sinni hefur Lára bent á að mál umrædds notanda “endurspegli hvernig veran á Barnalandi getur farið með fólk” og að þeir sem kjósi að koma fram undir nafnleynd séu “vondir, dulbúi sig og gangi til illverka” svo vitnað sé í skrif Láru. Hér alhæfir Lára og tekur málstað eins notanda án þess að kynna sér málið til hlítar. Notendur Barnalands skipta tugþúsundum og stunda þeir vefinn af fúsum og frjálsum vilja. Á Barnalandi hafa fjölmargir fengið stuðning á erfiðum tímum sem þeir hefðu hvergi annars staðar fengið og margoft hafa notendur staðið fyrir söfnunum fyrir veik börn og fjölskyldur þeirra. Eins og þessi dæmi sýna hefur tilvist Barnalands leitt margt gott af sér þótt það gleymist oft í umræðunni. Til að umfjöllun í fjölmiðlum sé bæði málefnaleg og réttmæt er mikilvægt, að okkar mati, að benda bæði á það sem vel er gert en ekki eingöngu það sem miður fer.

Einelti
Einelti á veraldarvefnum hefur mikið verið til umfjöllunar á síðustu misserum enda full ástæða til. Einelti er alvarlegt mál, hvort sem það fer fram á Netinu eða annars staðar. Með tilkomu SMS skeyta og internetsins aukast möguleikar fólks á að níðast á öðrum. Með SAFT verkefninu, Samfélag, fjölskylda og tækni (www.saft.is) eru börn og foreldrar vakin til umhugsunar um örugga og ábyrga notkun á Netinu og er það vel. Hins vegar verður að gæta þess að nota orðið “einelti” á réttan hátt. Samkvæmt skilgreiningu fræðimanna, (sjá t.d. Dan Olweus, 1989) er einstaklingur lagður í einelti “þegar hann verður aftur og aftur fyrir neikvæðri áreitni frá einum eða fleiri aðilum”. Önnur skilgreining hljómar þannig: “Þegar fleiri persónur stríða, áreita eða útiloka einhvern annan í lengri tíma kallast það einelti”. Til að um einelti á Netinu sé að ræða þarf neikvæð áreitni því að vera endurtekin af einum eða fleiri aðilum gagnvart öðrum yfir ákveðið tímabil. Sumir fræðimenn skilgreina einelti þannig að stríðni þurfi að hafa staðið yfir í a.m.k. 6 mánuði. Það að einhver sé ósammála öðrum og láti það í ljós á Netinu, jafnvel á neikvæðan hátt, er því ekki einelti samkvæmt skilgreiningum. Með þessu viljum við minna á mikilvægi þess að kalla hlutina réttum nöfnum og ofnota hvorki né misnota tiltekin hugtök.

Nafnleynd
Nafnleynd er einnig mikið rædd í tengslum við Netið. Margoft hefur verið bent á þann ókost nafnleyndar að fólk getur komið fram í skjóli hennar og sett fram ærumeiðandi ummæli um aðra eða villt á sér heimildir. En nafnleynd hefur ýmsa kosti. Eins og formaður danska Fjölmiðlaráðsins, Karsten Gynther, bendir á í umfjöllun sinni um siðferði á Netinu í tengslum við Alþjóðlega netöryggisdaginn (sjá í Urban, 5. árg., 28. tbl.) er vandinn sá að ef maður leynir því ekki hver maður er geta óprúttnir aðilar haft uppi á manni. Af þessum sökum er fólk, sérstaklega börn og unglingar, varað við því að gefa of miklar upplýsingar um sjálft sig þegar það notar spjallforrit. Á heimasíðu SAFT má finna gátlista um hegðun á Netinu en fyrsta atriðið á listanum fjallar einmitt um það að gefa aldrei persónulegar upplýsingar á spjallrás. Spurningin er hvort þetta eigi ekki líka við á vinsælum umræðutorgum eins og á Barnalandi?

Það er ljóst að með tilkomu Netsins hafa möguleikar fólks til tjá- og samskipta aukist til muna. Þessu fylgja að sjálfsögðu bæði kostir og gallar. Forsvarsmenn Barnalands munu halda ótrauð áfram starfi sínu og taka bættu netöryggi fagnandi.

Sigríður Guðmundsdóttir, sálfræðingur og stofnandi Barnalands

Velkomin á Barnaland

Barnaland.is er vefsetur fyrir íslenska foreldra. Vefurinn er rekinn af fyrirtækinu Fronti ehf. Barnaland fór í loftið í nóvember árið 2000, fyrsti vefur sinnar tegundar á Íslandi. Á barnalandi er lögð áhersla á upplýsingar fyrir verðandi og nýbakaða foreldra sem eru að stíga sín fyrstu skref í foreldrahlutverkinu. Hér er að finna upplýsingar um allt milli himins og jarðar sem viðkemur foreldrahlutverkinu ásamt líflegu umræðuhorni þar sem foreldrar geta leitað ráða og deilt reynslu sinni.

Frétt 1.febrúar.2007

Barnaland opnar í Færeyjum

Frontur ehf., rekstraraðili Barnalands, hefur nú opnað vefinn í Færeyjum
á slóðinni: www.barnaland.fo.

Færeyski vefurinn er spennandi viðbót við danska útgáfu vefsins www.babyverden.dk,
sem verið hefur í loftinu um nokkurt skeið.

Nú gefst frændum okkar Færeyingum tækifæri til að búa til heimasíður fyrir börn sín og taka
þátt í lifandi vefsamfélagi eins og þekkist á Barnalandi.is. Umsjón ogdaglegur rekstur færeyska
vefsins verður í höndum Maibrittar Højgaard, sálfræðings, sem sjálf er Færeyingur búsett í Danmörku.

Frétt 7.maí 2007

Kæru notendur.

Með hækkandi sól bætum við spennandi nýjungum við Barnalandsvefinn og aukum enn þjónustuna við viðskiptavini okkar.

Fyrst ber að nefna BARNALANDSARMBÖNDIN – LOST.
Barnalandsarmböndin eru öryggisarmbönd fyrir börn á öllum aldri. Þau eru einnota, slitsterk og vatnsheld. Barnalandsarmböndin eru frábrugðin öðrum öryggisarmböndum að því leyti að þeim fylgja öryggisnúmer (ID númer) sem er lykillinn að mikilvægum upplýsingum um barnið sem ber armbandið. Meðal upplýsinga sem foreldrar geta skráð er blóðflokkur barnsins, ofnæmi, sjúkdómar og fleira ásamt nöfnum og símanúmerum foreldra. Oft eru þetta upplýsingar sem geta skipt sköpum. Ef barn verður viðskila við foreldra sína getur sá sem finnur barnið byrjað á því að hringja í símanúmerið sem er skráð innan á armbandið. Ef það ber ekki árangur eða til að fá nánari upplýsingar um barnið er farið inn á www.barnaland.is/Lost og 8 stafa öryggisnúmer á armbandinu slegið inn. Þá birtast allar upplýsingar um barnið sem foreldrar hafa skráð.

FORELDRAHÓPAR
Nú hafa verið stofnaðir foreldrahópar á Barnalandi en tilgangur þeirra er að foreldrar sem eiga börn á sama aldri geti spjallað saman á umræðunni. Hóparnir eru einnig ætlaðir barnshafandi konum og geta þær skráð sig í hóp með konum sem eiga von á barni á sama tíma og þær. Foreldrahópar hafa notið mikilla vinsælda á netinu og nú verður enn auðveldara fyrir Barnalandskonur að fylgjast að alla meðgönguna.

DAGMÆÐRAKERFI
Um þessar mundir fer í loftið nýtt dagmæðrakerfi sem auðveldar foreldrum leitina að dagmæðrum og gefur dagforeldrum kost á að kynna þjónustu sína enn betur. Við minnum á að allar upplýsingar um dagforeldra eru á þeirra ábyrgð.

BARNAGÆSLUKERFI
Nú verður einnig auðveldara að finna barnapíu á Barnalandi þar sem barnagæslukerfið hefur verið gert aðgengilegra, bæði fyrir foreldra og barnapíur sem taka að sér að gæta barna.

BARNAVAGNASKILTI
Nýtt á Íslandi! Nú verður hægt að kaupa persónuleg barnavagnaskilti fyrir barnið á vef Barnalands. Skiltin passa á allar gerðir barnavagna, kerrur, hjól og önnur farartæki. Þau eru úr áli og þola því vel íslenskar aðstæður. Hægt að skoða og panta skiltin hérna.

ÞRÓUNARSVÆÐI BARNALANDS
Nýtt þróunarsvæði hefur verið búið til fyrir þá sem hafa kunnáttu í forritun. Við gefum nú aðgang að kerfinu hjá okkur þannig að þú getur búið til þitt eigið forrit sem getur sótt gögn af vefjum Fronts. Aðgerðirnar sem eru aðgenginlega núna eru m.a. að bæta við myndum, sækja myndir, búa til albúm, senda skilaboð, fá færslur úr umræðunni o.fl.

Hægt er að fá nánari upplýsingar á http://barnaland.is/dev og með því að senda inn fyrirspurn inn á frontur.com

Þá hefur verið ákveðið að þeir sem búa til forrit og gera þau aðgengileg fá 16 GB fría áskrift hjá okkur. Til að fá áskriftina þá þarftu bara að láta okkur vita með því að hafa samband í gegnum formið okkar.

ABC-KORT

ABC-kortin eru þau fyrstu sinnar tegundar í heiminum. Með ABC-kortunum gefst fólki kostur á að njóta viðtæks afsláttar og fríðinda og styrkja um leið börn víðsvegar um heiminn. Samstarfsaðilar ABC-kortanna eru öflug fyrirtæki sem þjónusta barnafólk og eru leiðandi á sínu sviði. ABC kortin eru gefin út af Netbankanum. Nánari upplýsingar.

Að lokum viljum við minna á að 1. apríl síðastliðinn jukum við myndaplássið um 60% sem þýðir að myndapláss með grunnáskrift er nú 2 GB.

Kveðja.
Starfsfólk Barnaland.is

Frétt 10.nóvember 2006

Tilkynning frá Fyrstu skrefunum.
Við erum að fara af stað með nýja þætti af Fyrstu skrefunum en þeir vöktu mikla athygli þegar þeir voru sýndir á SkjáEinum
síðasta vetur. Þættirnir eru tilnefndir til Edduverðlaunanna í ár. Þar vakti þó einna mesta athygli fæðing Tristans litla sem sýnd var
í einum þættinum og skoða má inn á síðu Fyrstu skrefanna hér á Barnalandi. Við erum afar þakklát foreldrum hans fyrir að leyfa okkur að fylgjast með enda stóðu þau sig ótrúlega vel. Við viljum halda áfram að gera foreldrahlutverkinu góð skil í þáttunum og miðla fróðleik sem nýtist í uppeldi barna okkar, sýna veruleik íslenskra fjölskyldna og hversu mikilvægt það er að samfélagið sé fjölskylduvænt.

Markmið þáttanna er sem fyrr að sýna þá margþættu reynslu sem fólk gengur í gegnum, þegar það eignast barn. Okkur langar að fá fylgjast með fleiri fæðingum og biðjum ykkur um hugsa málið og senda okkur póst á silla@fyrstuskrefin.is eða
gudrun@skjarinn.is Við viljum gjarnan hitta þá sem hafa áhuga til að ræða málin því við
viljum gera þetta af vandvirkni, virðingu og í góðri sátt við verðandi foreldra.

Uppfærsla á Barnalandi.
Eins og margir notendur tóku eftir þá lá Barnaland niðri vegna uppfærslu á vélbúnaði þann 9.nóvember. Uppsetningin gekk mjög vel og nú er unnið að því að virkja nýju netþjónana. Búast má við þeir verði komnir í gagnið í lok næstu viku. Uppfærslan er meðal
annars liður í því að gera vefinn hraðvirkari.

Frontur.com
Frontur, rekstraraðili Barnalands hefur nú opnað nýjan vef á slóðinni www.frontur.com. Þessi síða er ætluð öllum þeim sem vilja fylgjast með þeim uppfærslum og nýjungum sem unnið er að. Þar verður skilaboðum einnig komið til notenda sem geta skráð sig inn og tekið þátt í umræðum og þannig hjálpað okkur að mæta þörfum þeirra sem nota vefsetrin sem Frontur rekur.
Einnig geta notendur póstað inn hugmyndum sem þeir kunna að hafa fyrir vefsetrin.

Með kveðju
Sigga,Þór og Ingi Gauti
Frontur ehf/aps

Bíó

Því miður eru engin tilboð í bíó í augnablikinu á barnalandi.

Jólatilboð

Kæru notendur.
Laugardaginn 12. desember verður boðið upp á 25% afslátt af öllum ljósum og veggjaskrauti
hjá Húsgagnaheimilinu, Fossaleyni 2 í Reykjavík .

Starfsmenn Barnalands verða á svæðinu milli kl. 13 og 15 og munu bjóða  nýjum notendum
3 mánaða ókeypis kynningaráskrift af heimasíðukerfi Barnalands.

Allir sem mæta á svæðið fá gefins pakka af öryggisarmböndum Barnalands á meðan birgðir endast.

Afslátturinn í Húsgagnaheimilinu mun einnig gilda á sunnudaginn 13. desember,
en þá verður verslunin með opið frá kl. 13 til 16.   

Með jólakveðju,
Húsgagnaheimilið og Barnaland.is

Svefnganga

Hvað er svefnganga?
Svefnganga er það þegar fólk framkvæmir ýmsar athafnir í svefni sem annars eru yfirleitt framkvæmdar í vöku. Svefnganga flokkast undir parasomnias, sem er yfirheiti yfir ýmsar svefnraskanir. Þegar fólk gengur í svefni er það með skerta dómgreind og án fullrar meðvitundar. Rannsóknir hafa sýnt að fólk sem gengur í svefni upplifir röskun á djúpsvefnstiginu (slow-wave sleep) en það á sér stað á fyrsta helmingi eða fyrsta þriðjungi næturinnar. Svefnganga á sér því stað frekar fljótlega eftir að fólk sofnar. Þegar talað er um að ganga í svefni ímynda flestir sér fólk sem gengur um með lokuð augun og handleggina beina fyrir framan sig. Þannig er fólk hins vegar ekki sem gengur um í svefni. “Svefngenglar” eru yfirleitt með augun opin, þeir ráfa um húsið og geta framkvæmt ýmsa daglega hluti eins og að klæða sig og fá sér að borða . Til eru sögur af fólki sem hefur ekið bíl í svefni, eldað mat og framkvæmt aðrar flóknar aðgerðir.

Hjá hverjum er svefnganga algengust?
Svefnganga getur hrjáð fólk á öllum aldri en hún er sérstaklega algeng meðal barna. Hún kemur yfirleitt ekki fram fyrr en eftir 6 ára aldurinn og komið hefur í ljós að svefnganga er algengust hjá börnum á aldrinum 8-12 ára. 17% barna í þessum aldurshópi (8-12 ára) gengur í svefni á meðan 4% fullorðinna eru “svefngenglar.” Flest börn vaxa upp úr svefngöngunni fyrir eða um kynþroskaaldurinn og þá hættir svefngangan yfirleitt frekar skyndilega, jafn skyndilega og hún hófst.

Hvað veldur svefngöngu barna?
Erfðir koma mjög við sögu og líkurnar aukast á því að barn gangi í svefni ef foreldrar þess gera það líka. Aðrir þættir eru einnig taldir hafa áhrif á svefngöngu, s.s. svefnskortur, óreglulegir svefntímar, hiti, streita og skortur á magnesíum. Sum lyf geta einnig aukið líkurnar á því að barn gangi í svefni.

Hvernig lítur maður út þegar maður gengur í svefni?
Augun eru opin og augnaráðið er oftast starandi. Það getur verið erfitt að ná sambandi við fólk og það ráfar oft um eins og það sé villt. Börn sem ganga í svefni eru yfirleitt ekki með sjálfum sér og muna ekki eftir atvikinu þegar þau vakna næsta morgun. Sumir fullorðnir geta munað eftir svefngöngu næturinnar en það er mjög mismunandi hversu mikið.

Hvað gerir fólk þegar það gengur í svefni?
Sumir klæða sig úr eða í, aðrir raða húsgögnum, sumir fá sér göngutúr um húsið og tala við sjálfa sig, sumir elda mat og fá sér að borða, aðrir fara út og alvarlegustu dæmin eru um fólk sem hefur ekið bíl. Svefnganga er yfirleitt hættulaus nema þegar fólk tekur upp á því að fara í bíltúr eða kveikja á eldavélinni. Þá þarf að grípa til einhverra ráðstafana til að koma í veg fyrir að sá sem gengur í svefni geti farið inn í eldhús eða hafi aðgang að bíl. Fæst börn framkvæma hættulegar og flóknar aðgerðir í svefni, þau ganga yfirleitt um eða setjast upp, tala upphátt og sofna síðan aftur.

Hvernig er best að nálgast barn sem gengur í svefni?
Besta ráðið er að aðstoða barnið mjög varlega við að fara aftur upp í rúm. Alls ekki reyna að vekja barnið eða skamma það heldur fylgja barninu í rúmið og hvísla í eyra þess.

Þarf að meðhöndla börn sem ganga í svefni?
Nei, svo lengi sem þau eru ekki hættuleg sjálfum sér eða öðrum þarf ekki að hafa neinar áhyggjur. Svefnganga er tiltölulega algeng meðal barna og ekki merki um sjúkdóma eða alvarleg vandamál. Foreldrar þurfa að sjálfsögðu að vera meðvitaðir um svefnröskunina og fylgjast vel með að barnið fari sér ekki á voða. Foreldrar verða oft skelkaðir þegar þeir mæta barni sínu á göngu um miðja nótt og það er vel skiljanlegt. Þetta er hins vegar ekkert til að hafa áhyggjur af, en ef barnið gengur í svefni á hverri nóttu og fær því ekki nægan svefn er auðvitað gott að ráðfæra sig við lækni eða svefnráðgjafa.

Sigríður Guðmundsdóttir
sálfræðingur

Stuðst var við upplýsingar af netinu við skrif greinarinnar.

Tinna dagmamma á Selfossi

Ég er dagmamma með laus pláss og bý í Álftarimanum á Selfossi. Hef öll tilskilin leyfi og góða aðstöðu.

Vinnutími minn er frá 8:00 - 16:00. Er með góðan garð og engin gæludýr. Legg mikla áherslu á hollt og næringarríkt fæði og heita máltíð í hádeginu.

Nánari upplýsingar eru í síma 482-3490 og 863-5249.

Tinna

Ættleiðing.is

Vefsíðan Ættleiðing.is er rekin af Foreldrafélagi ættleiddra barna, sem er hagsmunafélag kjörforeldra. Vefsíðunni er ætlað það hlutverk að miðla upplýsingum um foreldrafélagið sjálft og um ættleiðingar almennt. Félagið er opið öllum foreldrum og verðandi foreldrum ættleiddra barna. Félagsaðild er miðuð við þá sem hafa ættleitt börn eða hafa fengið forsamþykki fyrir ættleiðingu frá dómsmálaráðuneytinu.

Það er von okkar sem að þessu félagi standa að starfsemi þess geti orðið til þess að efla kjörforeldra í hinu mikilvæga uppeldisstarfi þeirra, sem muni leiða til aukinnar velferðar barna okkar og skila þeim út í lífið sem hæfari einstaklingum.

Megi hagur ættleiddra barna blómgast. Megi gæfa fylgja öllum sem koma að félaginu.

Sigríður Ingvarsdóttir formaður

Skoða Ættleiðing.is

Það er því miður engin laus dagmamma á þessu svæði eins og er.

Aldursmiðaðar uppeldisaðferðir

Ein ástæða þess að uppeldisaðferðir virka ekki sem skyldi getur verið sú að barnið er of ungt eða of gamalt fyrir þá aðferð sem foreldrarnir nota. Þegar við ögum börn okkar verðum við að nota uppeldisaðferðir sem henta þeirra aldri. Að útskýra fyrir ársgömlu barni af hverju það má ekki slá systkini sitt ber yfirleitt ekki mikinn árangur þar sem svo ungt barn er ekki enn farið að skilja röksemdarfærslur. Hér á eftir er fjallað um nokkrar uppeldisaðferðir og fyrir hvaða aldur þær henta best.

Jákvæð styrking
Jákvæð styrking merkir að athyglinni er beint að jákvæðri hegðun frekar en neikvæðri. Athygli foreldra er eitt áhrifamesta form jákvæðrar styrkingar. Ef þú vilt auka tiltekna hegðun hjá barninu þínu, veittu því þá mikla athygli og hrósaðu barninu þegar það sýnir hegðunina sem um ræðir.

Að stoppa suð
Þessi aðferð felur einfaldlega í sér að beina athygli barnsins að einhverju æskilegu frekar en óæskilegu. Þetta virkar oft vel þegar börn eru að suða og biðja um eitthvað sem þau mega ekki fá; þá reyna foreldrarnir að sýna barninu eitthvað allt annað eða fara að tala um eitthvað annað til að leiða huga þeirra frá því sem þau eru að biðja um.

Munnlegar leiðbeiningar/útskýringar
Með því að útskýra fyrir barninu hvað það er sem þú vilt að það geri og af hverju hjálpar barninu að þroska dómgreind sína.

Einvera (time-out)
Þessi aðferð felur í sér að barnið er fjarlægt úr þeim aðstæðum þar sem það hegðar sér illa. Barnið er sent eða því er fylgt á “hlutlausan” og óspennandi stað, t.d. á stól úti í horni þar sem það hefur hvorki aðgang að leikföngum né sjónvarpi. Barnið er algjörlega hunsað af foreldrum sínum þar til það hefur róast niður. Einvera ætti aldrei að standa lengur yfir en í 5 mínútur en þumalfingursreglan er sú að senda barn í einveru í jafnmargar mínútur og aldur þess segir til um, þ.e. 3ja ára barn er sett í einveru í 3 mínútur, 4ja ára barn í 4 mínútur og svo framvegis. Einveruaðferðin virkar ekki þegar barnið er sent inn í herbergið sitt þar sem það getur leikið sér.

Reglur
Allir foreldrar ættu að setja börnum sínum ákveðnar reglur til að fara eftir. Þessar reglur þarf að útskýra fyrir börnunum og endurtaka þær þar til barnið lærir að fara eftir þeim. Reglurnar mega þó ekki vera of margar, sérstaklega ekki fyrir ung börn. Reglur virka best ef börnin fá að taka þátt í að setja þær. Reynið að setja reglur fram á jákvæðan hátt frekar en neikvæðan, þ.e. að reglan útskýri hvað barnið eigi að gera en ekki hvað barnið eigi ekki að gera. Ef regla er brotin þarf eitthvað að gerast, einhver afleiðing þarf að eiga sér stað ef barnið brýtur reglurnar. Annars eru þær tilgangslausar. Foreldrar þurfa að vera tilbúnir til að endurskoða reglur og breyta þeim ef þær virka ekki.

Kyrrsetning (grounding)
Þessi aðferð getur hentað vel fyrir unglinga og börn á skólaaldri. Hún felst í því að “kyrrsetja” barnið á heimili sínu sem refsingu fyrir óæskilega hegðun. Sem dæmi má nefna að banna barni/unglingi að fara út á laugardagskvöldi sem refsingu fyrir það að koma of seint heim á föstudagskvöldinu.

Að takmarka fríðindi
Börn þurfa að læra að fríðindum fylgir ábyrgð og til að njóta ákveðinna fríðinda þurfa börn að hafa unnið fyrir þeim. Fríðindi eru til dæmis það að fá að spila tölvuleiki, að fá vin í heimsókn, að fá að fara í bíó og að fá að velja hvað verður í kvöldmatinn. Til að þessi aðferð virki má ekki nota hana of oft. Þegar barn hefur sýnt óæskilega hegðun eru fríðindi sem barnið metur mikils, t.d. að horfa á sjónvarpið eða spila tölvuleiki, tekin af því í ákveðinn tíma. Þessi aðferð virkar ekki ef eitthvað er tekið af barninu sem því er alveg sama um.

0 til 18 mánaða
Aðferðir sem virka:

Jákvæð styrking
Að stoppa suð
Aðferðir sem virka ekki:
Munnlegar leiðbeiningar/útskýringar
Einvera
Reglur
Kyrrsetning
Takmörkuð fríðindi

18 mánaða til 3 ára

Aðferðir sem virka:

Jákvæð styrking
Að stoppa suð
Munnlegar leiðbeiningar/útskýringar
Einvera

Aðferðir sem virka ekki:

Reglur
Kyrrsetning
Takmörkuð fríðindi

4 ára til 12 ára

Aðferðir sem virka:

Jákvæð styrking
Að stoppa suð
Munnlegar leiðbeiningar/útskýringar
Einvera
Reglur
Kyrrsetning
Takmörkuð fríðindi

13 ára til 16 ára

Aðferðir sem virka:

Jákvæð styrking
Munnlegar leiðbeiningar/útskýringar
Reglur
Kyrrsetning
Takmörkuð fríðindi

Aðferðir sem virka ekki:

Að stoppa suð
Einvera

Sigríður Guðmundsdóttir
sálfræðingur
Barnaland.is

Einvera (time-out)

Ef barnið þitt hegðar sér illa en þú hefur samviskubit yfir því að beita einveru ættir þú að kynna þér eftirfarandi ráð:

Að komast yfir samviskubitið.
Einvera sem varir í nokkrar mínútur er hvorki óréttlát né ill meðferð á barni. Þú ert ekki hræðilegt foreldri þótt þú ætlast til þess að barnið þitt sýni örlitla sjálfsstjórn.

Láttu barnið vera í einveru allan þann tíma sem þú hefur ákveðið.
Ef barnið reynir að komast úr einverunni, t.d. með því að segjast þurfa að fara á klósettið eða með því að strjúka, láttu það þá vita að einverutíminn lengist um þann tíma sem barnið fer úr einverunni. Fyrst um sinn mun barnið bregðast við einveru á versta veg. Mikilvægt er að þú haldir ró þinni og setjir barnið aftur í einveru þar til tíminn er liðinn. Gott er að hafa klukku sem telur niður og staðsetja hana þar sem barnið sér hana og getur fylgst með tímanum. Þegar klukkan hringir má barnið fara úr einverunni, ekki fyrr. Eftir nokkur skipti mun barnið fara að skilja að þegar það er sett í einveru borgar sig að hlýða strax.

Ekki láta barninu takast að skapa hjá þér sektarkennd.
Flestum börnum líkar ekki að fara í einveru – en til þess er leikurinn einmitt gerður. Ef börnum þætti gaman í einveru væri hún ekki notuð sem afleiðing óæskilegrar hegðunar. Mörg börn reyna að spila á sektarkennd foreldra sinna þegar þau eru sett í einveru. Sum kvarta og kveina allan tímann og segja jafnvel við foreldra sína hvað þau eru vond og að þau hljóti að hata sig. Ef það gerist er besta svarið: “Nei, en ég elska þig nógu mikið til að kenna þér rétta hegðun.”

Að einveru lokinni
Þegar einveru er lokið er ágætt ráð að minna barnið á af hverju það var sett í einveru, t.d. með því að segja: “Þú veist að þú varst sett(ur) í einveru af því að …” Forðist að rökræða frekar við barnið um óæskilegu hegðunina sem leiddi til einverunnar og alls ekki fara að skammast í barninu. Barnið hefur nú tekið út sína “refsingu” og er laust allra mála – í bili : )

Sigríður Guðmundsdóttir
sálfræðingur
Barnaland.is

Neikvæð hegðun

Dr. William Glasser (sjá upphaflega Control theory, nú Choice theory og Reality therapy) heldur því fram að öll hegðun hafi tilgang, bæði góð hegðun og slæm. Við fáum okkur að borða af því að við erum svöng, við förum í bíó af því að okkur finnst það skemmtilegt, við tökum til af því að við viljum hafa hreint og svo framvegis. Ekkert sem við gerum er tilgangslaust samkvæmt kenningum Glassers. Á bak við allar gjörðir okkar er ákveðin þörf sem við reynum að fullnægja með því að framkvæma ákveðna athöfn. Ungabörn gráta t.d. af því að þau eru svöng eða til að ná athygli foreldra sinna. Þegar börn taka frekju- eða grátköst eru þau því að fullnægja einhverri undirliggjandi þörf. Glasser (og reyndar fleiri fræðimenn) hefur skilgreint fjórar sálfræðilegar grunnþarfir. Þetta eru þörfin fyrir ást (love), þörfin fyrir frelsi (freedom), þörfin fyrir gleði (fun) og þörf fyrir að hafa áhrif (power).

Að greina þörfina
Til að foreldrar geti hjálpað barni sínu að ná stjórn á sér ef það tekur frekjukast er mikilvægt að greina hvaða þörf liggur á bak við hegðun barnsins. Er barnið svangt, vantar það athygli, er það hrætt eða óöruggt? Þegar foreldrar eru farnir að skilja undirliggjandi þarfir barna sinna eiga þeir auðveldara með að aðstoða barnið og hjálpa því frekar en að vera sífellt að reyna að hafa stjórn á því. Að greina hvaða þarfir liggja að baki tiltekinni hegðun er að mörgu leyti list en mjög vænlegt til árangurs og eitthvað sem allir geta tileinkað sér.

Stjórnaðu dagskránni
Á hverjum degi eru ákveðnir hlutir sem við þurfum að framkvæma í ákveðinni röð. Þú þekkir dagskrána þína og barnsins þíns og getur stýrt því í hvaða röð hlutirnir gerast til að allt gangi sem best. Reyndu að skipuleggja daginn með þetta í huga. Reyndu t.d. að komast í búð áður en þú sækir barnið í skóla eða leikskóla því mörg börn eru þreytt eftir daginn og finnst erfitt að fara í búðir. Ef barnið á það til að taka kast ef þú velur fötin á það, reyndu þá að leyfa barninu að velja fötin sín sjálft og ekki bíða með að klæða barnið þar til 5 mínútum áður en þið farið út úr dyrunum.

Að bregðast við frekjukasti
Besta leiðin til að bregðast við frekjukasti, t.d. ef barnið kastar sér á gólfið, hvort sem það er heima, í búð eða annars staðar, er að ganga í burtu. Með því taka foreldrarnir völdin af barninu og það lærir að svona hegðun virkar ekki. Foreldrar ættu ekki að reyna að rökræða við barn á meðan það tekur frekjukast og yfirleitt virkar ekki að reyna að toga barnið upp úr gólfinu. Með því að sýna barninu athygli á meðan það er í kasti hefur barnið unnið; athygli foreldranna var einmitt það sem barnið var á höttunum eftir – að sýna foreldrum sínum að barnið geti stjórnað þeim með því að henda sér í gólfið. Sumir foreldrar hafa brugðið á það ráð að henda sér sjálfir í gólfið og athuga hvað barnið segir við því. Þetta getur eflaust virkað til að ná athygli barnsins en kennir barninu ekki rétta hegðun, af hverju mega mamma og pabbi henda sér í gólfið en ekki ég?? Svo er þetta líka ráð sem virkar betur heima en í búð, ég hef alla vega ekki séð marga foreldra henda sér á gólfið í Hagkaup, en þið?

Sigríður Guðmundsdóttir
sálfræðingur
Barnaland.is

Hvar eiga börn að sofa?

Margir foreldrar, ef ekki flestir, þekkja það að börn þeirra vilja sofa hjá þeim í hjónarúminu. Á ensku nefnist þetta co-sleeping en hér verður notast við nýyrðið samsvefn (allir sem hafa betri hugmyndir að þýðingu, endilega látið í ykkur heyra!) Þörf barna til að sofa hjá pabba og mömmu er skiljanleg og eðlileg þegar börnin eru á ákveðnum aldri og við tilteknar aðstæður, t.d. ef börnin eru lasin eða óörugg á nýjum stað. Æskilegast er að börnin sofi í sínu rúmi og mamma og pabbi í sínu. Samsvefn getur haft mjög truflandi áhrif á hjónalífið ásamt því að hafa hamlandi áhrif á þroska barnsins.

Ef barnið þitt á erfitt með að sofa í sínu rúmi er best að ræða málin á daginn þegar barnið er vel upp lagt en ekki rétt fyrir svefntíma. Foreldrar þurfa að setja barninu ákveðnar reglur og venjur sem tengjast háttatímanum og halda fast í ákveðna rútínu (t.d. að hátta, bursta tennur, lesa sögu og fara að sofa). Best er að barnið sofni í sínu rúmi en fái ekki að sofna í hjónarúminu. Börn geta upplifað það sem svik að fá að sofna á einum stað en vakna svo á öðrum. Hughreystið barnið, hafið kveikt á litlum lampa ef barnið er myrkfælið og takið ykkur góðan tíma (nokkra daga) til að koma á góðri svefnrútínu. Ef þetta gengur alls ekki er gott að ráðfæra sig við svefnráðgjafa sem fer yfir svefntíma barnsins, svefnþörf og rútínuna. Samsvefn er leyfilegur við sérstakar aðstæður, t.d. ef barnið er lasið eða hrætt við óveður sem geysar.

Stjörnugjöf og umbunakerfi getur einnig komið að notum. Þá fá börnin stjörnu eða límmiða morguninn eftir að það hefur sofið í sínu rúmi. Svo má veita meiri umbun um helgi ef barnið hefur staðið sig vel alla vikuna.

Foreldrar verða auðvitað að meta það sjálfir hvort þeir telji æskilegt að barnið sofi á milli þeirra. Hér eru taldir upp nokkrir kostir og gallar við samsvefn.

Kostir
1) Sum börn sofa betur og lengur í rúmi foreldra sinna
2) Minnkar aðskilnaðarkvíða að næturlagi
3) Auðveldara fyrir móðurina að gefa ungabörnum brjóst
4) Tækifæri til tengslamyndunar við barnið
5) Rannsóknir hafa bent til þess að líkur á vöggudauða minnki

Gallar
1) Foreldrar geta lagst ofan á börn sín
2) Börnin geta dottið úr rúminu
3) Börn geta kafnað í stórum rúmfötum
4) Getur haft neikvæð áhrif á kynlíf og samband hjóna
5) Getur leitt til þess að barnið verður of háð foreldrum sínum, eykur óöryggi
6) Minnkar ekki líkurnar á vöggudauða

Sigríður Guðmundsdóttir
sálfræðingur
Barnaland.is

Ráð fyrir útbrunnar mæður

Burnout eða kulnun er hugtak sem mikið er notað í vinnu- og heilsusálfræði. Talað er um kulnun þegar streitan í lífi okkar er orðin það mikil að hætta er á að við brennum út. Yfirleitt er talað um kulnun í tengslum við vinnu úti á vinnumarkaðnum. En það geta fleiri brunnið út en fólk sem vinnur úti, til dæmis heimavinnandi húsmæður.

Allar mæður vilja hugsa vel um börnin sín og heimilið. En til þess að geta sinnt því krefjandi starfi að hugsa um börn og heimili verða mæður líka að hugsa um sjálfa sig. Við konur gleymum þessu því miður allt of oft!
Hér koma nokkur ráð fyrir útbrunnar mæður eða mæður sem eru við það að brenna út:

• Endurskoðaðu hlutverk þitt
Hættu að leika fórnarlamb. Hve miklu af núverandi aðstæðum þínum getur þú sjálf stjórnað? Hverju getur þú breytt? Reyndu að minnka álagið á sjálfa þig, aðrir eru örugglega ekki að krefjast svona mikils af þér.

• Af hverju eru hlutirnir eins og þeir eru?
Hvað ertu að reyna að sanna? Ertu að reyna að sanna fyrir sjálfri þér eða öllum heiminum að þú sért ofurmamma? Ertu að flýja eitthvað? Ertu að reyna að hafa svo mikið að gera að þú hafir ekki tíma til að hugsa um eitthvað sem angrar þig? Reyndu að finna ástæðuna fyrir því að þú ert að kafna í verkefnum.

• Hvað er að vera “góð móðir”?
Kannski þarftu að breyta skilgreiningu þinni á hinni góðu og fullkomnu móður.
Góð móðir er ekki endilega sú sem kemst yfir mest á sem stystum tíma. Móðurhlutverkið er ekki kappakstur! Margar mæður eru að drukkna í verkefnum af því að þeim finnst þær þurfa að áorka svo og svo miklu yfir daginn og jafnvel fyrir einhvern tiltekinn tíma. Mörgum mæðrum finnst þær þurfa að vera þær sem gera mest fyrir börnin sín, eiga hreinasta heimilið, baka flestu kökurnar, þvo flestu þvottavélarnar, strauja stærsta bunkann, láta börnin taka þátt í sem flestum tómstundum og svo framvegis. Þú ættir kannski að spyrja börnin þín að því hvernig þeim finnst að hin góða mamma eigi að vera. Að öllum líkindum færðu aðra skilgreiningu en þá sem þú notar og orð eins og alltaf til staðar, skemmtileg, róleg, elskandi og umhyggjusöm eru líklega ofarlega á lista.

• Verkaskipting
Reyndu að skipta verkum á milli fjölskyldumeðlima. Þú ert ekki vonlaus móðir eða eiginkona þótt þú skiptir verkum á milli barnanna og eiginmannsins. Þú ert góður verkstjóri á þínum vinnustað!

• Lærðu að sleppa takinu
Eftir að þú hefur útdeilt verkefnum til annarra í fjölskyldunni, verður þú að læra að sleppa takinu af því. Ef þú ert til dæmis búin að biðja börnin um að taka til í herbergjunum sínum verður þú að leyfa þeim að “eiga” verkefnið og bera ábyrgð á því. Þetta þýðir að þú átt ekki að stjórna, standa yfir börnunum á meðan þau taka til, leiðrétta þau eða rannsaka herbergin í lokin með stækkunargleri. Þó svo að hlutunum sé ekki raðað í hillurnar á sama hátt og þú myndir gera það þá mun himininn ekki hrynja. Börn verða að fá að læra að taka ábyrgð og það gerist ekki ef þú ætlar alltaf að bera ábyrgðina fyrir þau.

• Spurðu sjálfa þig spurningarinnar “Hvað ef?”
Skoraðu á sjálfa þig og spurðu þig spurninga eins og “Hvað myndi gerast ef ég næði ekki að klára allan þvottinn í dag?” “Hvað gerist ef ég næ bara að klára 80% af því sem ég ætlaði mér í dag?” “Mun himinn og jörð farast?” “Hverjar verða afleiðingarnar?” Svaraðu nú spurningunum.

• Losaðu þig við sektarkenndina
Farðu að átta þig á því að þú getur ekki verið allt fyrir alla. Þú getur ekki verið 100% móðir fyrir börnin þín, 100% eiginkona, 100% vinkona, 100% dóttir og 100% starfskraftur allt í senn. Enginn getur gert allt fyrir alla.

• Stíft skipulag leysir ekki alltaf vandann
Ef þú ert ein af þeim sem reynir að draga úr álaginu með því að setja upp nákvæma dagskrá yfir hvað á að gera hvenær, ertu kannski að velta því fyrir þér af hverju það hjálpar ekki. Það er vegna þess að þú hefur ekki fækkað verkefnunum heldur bara raðað þeim upp. Þó svo að oft geti verið gott að skipuleggja getur líka virkað yfirþyrmandi að skrifa allt niður á blað sem við þurfum að gera. Þú ættir frekar að íhuga að strika einhver atriði út af listanum og draga þannig úr álaginu.

• Lærðu að segja nei!
Margar konur eiga mjög erfitt með að segja nei þegar þær eru beðnar um að taka eitthvað að sér. Oft segjum við já þegar við meinum í rauninni nei, eins og til dæmis ef við erum beðnar um að baka köku fyrir basarinn hjá skátunum eða halda næsta saumaklúbb. Það að segja nei gerir okkur ekki að vondum manneskjum. Það að taka að sér of mikið af verkefnum getur hins vegar haft neikvæðar afleiðingar á líf okkar. Við kennum öðru fólki hvernig það á að koma fram við okkur. Ef við segjum alltaf já þá komast aðrir fljótlega upp á lagið með að koma á okkur verkefnum. Næst þegar þú ert beðin um eitthvað sem þú hefur bara ekki tíma til að sinna, prófaðu að segja “Nei, því miður” í staðinn fyrir “Já, alveg sjálfsagt” og naga þig svo í handabökin á eftir!

• Taktu frá tíma fyrir sjálfa þig - settu sjálfa þig í 1. sæti
Ef þú gætir þess að hugsa fyrst um sjálfa þig þá geturðu verið viss um að þú verður betur í stakk búin, bæði andlega, líkamlega og tilfinningalega, til að hugsa um fjölskyldu þína. Gefðu þér tíma, helst í hverri viku, til að fara í ræktina, fara í heitt bað, hitta vinkonurnar, skreppa í sund, fá þér naglasnyrtingu eða hvað það er sem þig langar til.

Sigríður Guðmundsdóttir
sálfræðingur
Barnaland.is